Protocol fysiotherapie
Algemene informatie voor het protocol
Doelgroep
Te gebruiken door
Fysiotherapeuten werkzaam in 1e, 2e of 3e lijn. Zij volgen het protocol afhankelijk van het niveau van functie en functioneren van de patiënt. Per fase staat het hoofddoel omschreven. De genoemde termijnen zijn indicatief (zie figuur 1 onderin deze pagina).
Voorwaarden voor de opbouw naar een volgende fase zijn;
- een kwalitatief goede uitvoering van de oefening en/of activiteit;
- de pijn is voor de patiënt acceptabel (met of zonder pijnmedicatie).
NB:
Indien gedurende de eerste 5 dagen (fase 1 en 2) bij initieel conservatief behandelde patiënt de vooruitgang in mobiliseren wordt belemmerd door pijn, wordt beoordeeld of operatieve fixatie geïndiceerd is. Indien dit het geval is, wordt het protocol herstart vanaf de 1e dag na OK.
Beleid ten aanzien van belasten/mobiliseren
Belasten op geleide van de klachten (pijn, wondgenezing, belastbaarheid patiënt). Het herstel wisselt per persoon en is afhankelijk van het functioneren voor de fractuur.
Overdracht en verwijzing
- Indien ontslag naar huis: advies benodigde (hulp)middelen; verwijzing fysiotherapie 1e lijn (zo nodig voor behandeling aan huis) en advies praktijk in de buurt; overhandigen patiëntenfolder ‘een gebroken bekken’ aan patiënt.
- Indien ontslag naar 2e lijn: fysiotherapeutische overdracht
Bijlagen
Bijlage 1: leidraad oefeningen: De beschreven oefeningen dienen als voorbeeld voor de invulling van de fysiotherapeutische behandeling.
Bijlage 2: patiëntenfolder ‘een gebroken bekken, behandeling met of zonder operatie’ bedoeld voor patiënten.
Dag van de opname (dag 0, indien haalbaar)
Conservatief
Anamnese/informeren/verwachtingsmanagement: uitvragen functioneren voor opname, woonsituatie, uitleg mobilisatieplan, inschatten ontslagbestemming
Functionele training: verplaatsen in bed, transfer naar bedrand, zo mogelijk bed-stoel met hulp/hulpmiddel
Advies: huiswerkoefeningen, houding in bed, pulmonale controle, (loop) hulpmiddelen
Conservatief
Anamnese/informeren/ verwachtingsmanagement: uitvragen functioneren voor opname, woonsituatie, uitleg mobilisatieplan, opties ontslagbestemming
Advies: huiswerkoefeningen, houding in bed, pulmonale controle
Fase 1 (dag 1 en 3):
Transfer bed-stoel met hulp en (loop)hulpmiddel
Anamnese/Informeren/verwachtingsmanagement:
Uitvragen functioneren voor opname, woonsituatie, uitleg mobilisatieplan, inschatten ontslagbestemming.
Activatie spiergroepen ter bevordering van de AROM en houding:
Zie bijlage 1 oefeningen fase 1.
Functionele training: NB:
- De training is gericht op het herwinnen van de zelfstandigheid van: transfers in bed, lig-zit, zit-stand, bed-stoel (en v.v.).
- Stimuleren van goede statiek tijdens het zitten en
- Er dient genoteerd te worden welke mate van hulp nodig is bij de uitvoering: fysieke hulp van 1 of meerdere personen, supervisie of zelfstandig.
- De pijnscore in rust en bij bewegen (NRS) dient genoteerd te worden, inclusief de lokalisatie van de pijn.
Zitmomenten/aantal keren uit bed:
Overdag minimaal 2x per dag.
Advies:
Huiswerkoefeningen, pulmonale controle, inzetten vaardigheden in ADL.
Beslismoment:
Beoordeel definitieve ontslagbestemming patiënt (indien klinische opname), advies benodigde (hulp)middelen.
NB: Beoordeel/noteer mate van vooruitgang in mobiliseren/onvermogen belasten vanwege pijn, ten behoeve van mogelijke operatie indicatie bij initieel conservatief beleid.
Fase 2 (> dag 4):
Korte afstanden lopen (10 meter) in ADL met loophulpmiddel, met hulp of onder supervisie
Informeren/verwachtingsmanagement:
Herhalen/bijstellen mobilisatieplan.
Activatie spiergroepen ter bevordering van de AROM en houding:
Zie bijlage 1 oefeningen fase 2 en 3.
Functionele training: NB:
- De training is gericht op het herwinnen van de zelfstandigheid van: transfers in bed, lig-zit, zit-stand, bed-stoel (en v.v.), het lopen met loophulpmiddel, het traplopen (indien noodzakelijk en mogelijk).
- Stimuleren van goede statiek tijdens het zitten, staan en lopen.
- Er dient genoteerd te worden welke mate van hulp nodig is bij de uitvoering: fysieke hulp van 1 of meerdere personen, supervisie of zelfstandig.
- De pijnscore in rust en bij bewegen (NRS) dient genoteerd te worden, inclusief de lokalisatie van de pijn.
Zitmomenten/aantal keren uit bed:
Overdag tijdens ADL minimaal 3 x 1 uur.
Advies:
Huiswerkoefeningen, pulmonale controle, inzetten vaardigheden in ADL.
Beslismoment:
Definitieve ontslagbestemming patiënt (indien klinische opname), evalueer loophulpmiddel.
NB: Beoordelen mate van vooruitgang in mobiliseren/onvermogen belasten vanwege pijn, ten behoeve van mogelijke operatie indicatie bij initieel conservatief beleid.
Fase 3 (> week 1):
Zelfstandige transfers, uitbreiden loopafstand (>20 meter) met loophulpmiddel onder supervisie meerdere keren per dag.
Informeren/verwachtingsmanagement:
Bespreken vervolg fysiotherapie indien klinische opname.
Activatie spiergroepen ter bevordering van de AROM en houding:
Zie bijlage 1 oefeningen fase 2 en 3.
Functionele training:
- Uitbreiden loopafstand op geleide van klachten en kwaliteit looppatroon.
- Zie verder opmerkingen fase 2.
Aantal keren in bed:
Overdag alleen in bed tijdens rustmomenten.
Advies:
Huiswerkoefeningen, inzetten vaardigheden in ADL.
Fase 4 (> 6 weken):
Zelfstandig lopen met of zonder loophulpmiddel, uitbreiden loopafstand (>30 meter) meerdere keren per dag.
Informeren/verwachtingsmanagement:
Herhalen, evalueren.
Activatie spiergroepen ter bevordering van de AROM en houding:
Zie bijlage 1 oefeningen fase 4.
Functionele training:
- Uitbreiden loopafstand op geleide van klachten en kwaliteit looppatroon.
- Afbouwen loophulpmiddel op geleide van klachten en kwaliteit looppatroon.
- Zie verder opmerkingen fase 2.
- Monitoren en bijsturen activiteiten bij toename pijn en/of afwijkend looppatroon
Aantal keren in bed:
Alleen ’s nachts in bed, of tijdens middagdutje.
Advies:
Huiswerkoefeningen, advies m.b.t. hervatten activiteiten/participatie.
Fase 5 (>3 maanden):
Volledig zelfstandig in ADL en mobiliteit, patiënt heeft huiswerkoefenprogramma
Activatie spiergroepen ter bevordering van de AROM en houding:
Oefeningen evalueren en aanpassen afhankelijk van klachten en/of hulpvraag.
Functionele training:
Afhankelijk van hulpvraag patiënt.
Aantal keren in bed:
Alleen ’s nachts in bed
Beslismoment:
Stoppen fysiotherapie indien patiënt volledig zelfredzaam en klachtenvrij
Figuur 1: schematische weergave van de doelen per fase en mate van noodzakelijke hulp